Reflexión verbo dos problemas fundamentais da fraseoloxía: elementos constituíntes dos fraseoloxismos, sintaxe, tipoloxía, peculiaridades da súa semántica, cuestións da dicionarización, concepto modelo de significado, relación do significado real coa forma interna, métodos de explicación da forma interna, comportamento discursivo e sintáctico, particularidades da fraseoloxía de autor, relación da fraseoloxía coa cultura dun pobo. A base teórica é a semántica lingüística actual, a lexicografía teórica e a teoría do discurso. O libro formula preguntas novas para as que antes a lingüística era incapaz de atopar resposta.

 

 

 

Neste longo ensaio Valerii Mokienko aplica o método da modelación semántico estructural (que formula en "Fraseoloxía eslava", publicado nesta mesma colección) a algúns fragmentos da representación lingüística rusa do mundo, comparándoa coas representacións doutros pobos eslavos, románicos e xermánicos e facendo especial fincapé na reconstrucción da vida espiritual dos eslavos. De aí parten digresións sobre a mitoloxía pagá e cristiá, decodificando connotacións rituais de ideas antiquísimas como tempo, espacio e acción. Para Mokienko a lingua non só é un espello da cultura tradicional, senón tamén un cristal de aumento que permite examinar escrupulosamente os seus detalles máis miúdos.

 

 

 

Neste artigo póñense de manifesto os puntos máis innovadores e decisivos da teoría de Mokienko presentes no seu volume Fraseoloxía Eslava (1980/1989), traducido en 2000 por E. Guerbek. Entre eles está o valor que se lle concede ó significado literal dos lexemas integrantes do fraseoloxismo e en xeral á forma interna deste, a transcendencia de incluír dialectalismos como obxecto de estudo, o papel crucial da perspectiva diacrónica e a análise das variantes fraseolóxicas. Así mesmo, analízase a transcendencia que tivo a teoría da modelabilidade semántico-estrutural de Mokienko no panorama da investigación europea e faise un breve comentario á tradución realizada para o galego.

 

 

 

A publicación da versión galega de dous manuais do fraseólogo ruso V. M. Mokienko pode significar un gran pulo para as investigacións da fraseoloxía comparada – descritiva e histórica (xeral e dialectal). Nas miñas notas dedico unha atención especial á Fraseoloxía eslava. A importancia dos libros de Mokienko radica, entre outros, no feito de que facilitan o acceso a un material fraseolóxico moi pouco coñecido na Península. Os investigadores que emprendan traballos similares terán que ser conscientes do risco que supón o manexo dun gran número de exemplos provenientes de diferentes idiomas. Os dous manuais en cuestión tampouco están libres de erratas. No “Apéndice” das miñas notas corrixo os erros descubertos nos exemplos polacos das versións galegas.

 

 

 
O destino principal deste manual é amosa-la dinámica dos procesos de formación da frase nas linguas eslavas (principalmente no ruso) e expoñe-lo método de análise etimolóxico-científica dos fraseoloxismos. Estas tarefas son tanto máis importantes canto que o estudio histórico da fraseoloxía está previsto polos programas universitarios de lexicoloxía das linguas eslavas, así como polos programas de lingua rusa para os estudiantes das Facultades de Filoloxía das Universidades e dos Institutos Pedagóxicos.* O libro pode ser utilizado para impartilos cursos e os seminarios especiais de fraseoloxía eslava e de lexicoloxía comparativa, e sobre todo de fraseoloxía e de lexicoloxía histórica da lingua rusa, e tamén os de dialectoloxía rusa.

 

 

 

 

 

 

Русская фразеология: Семантический, прагматический и лингвокультурологический аспекты. Москва: Языки русской культуры, 1996. 288 с.

О феномене воспроизводимости языковых выражений. Язык. Сознание. Коммуникация: Сб. статей. Вып. 30. Москва: МАКС Пресс, 2005.

 

 

 

Работа посвящена явлению энантиосемии в русской фразеологии. Рассматриваются источники и типы энантиосемии, связанные с различным переосмыслением внутренней формы (антифразис, импликации) или особенностями прагматической интерпретации ситуации (эмоционально-оценочное противопоставление).

 

 

 

Обычно выделяемые семантические отношения — синонимия, антонимия, полисемия, отношения включения (гиперо-гипонимии), конверсии и каузативности — проявляются во фразеологии специфическим образом. В докладе подробно рассматриваются некоторые из указанных типов отношений применительно к фразеологизмам.